6458 sayılı kanunun oturma maddesine göre 6 farklı ikametgah izni vardır.
Bunlar;
-Aile İkametgah İzni
-Kısa Dönem İkametgah İzni
-Öğrenci İkametgah İzni
-Uzun Dönem İkametgah İzni
-İnsani İkametgah İzni
-İnsan Mağduru İkametgah İzni

Aile İkametgah İzni

  • İkametgah iznine sahip yabancı vatandaş ve ikincil koruma statüsüne sahiplerin;
    a)Yabancı eşine,
    b) Kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna,
    c) Kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna,
  • Oturma iznine sahip yabancı vatandaşın eğer birden fazla eşi varsa, eşlerden yalnızca birine aile ikamet izni verilir. Ama tüm çocuklarına aile ikametgah izni verilebilir. Aile ikamet izni hiçbir şekilde destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz.
  • Aile ikamet izni için başvuru belgeleri;
    Başvuruyu yapacak yabancı için
    a)ikamet izni başvuru formu
    b)Pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi
    c) 4 adet biyometrik fotoğraf
    Destekleyici için;
    Pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi
    Nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi
    İkamet veya çalışma izni belgesi
    Kendi ülkesinden alınmış adli sicil kaydı
    Adres kayıt sistemine kayıtlı olduğunu gösteren belge

Öğrenci İkametgah İzni

Türkiye’ye gelen yabancı öğrenci ikamet iznini almak için, Türkiye’deki Türk konsolosluklarına eğitim ve öğretim vizesi ile giriş yapmalıdır. Öğrenci ikametgah başvurusunu Türkiye’ye girdikten en fazla 1 ay içinde başvurmalıdır. Üniversitede eğitimi için ülkeye gelen yabancı öğrenci üniversite eğitim süresi boyunca ikamet izni alabilir. Ayrıca yabancı öğrenci eğitim, öğretim hayatından fazla oturma izni alamaz.

Öğrenci ikamet izni başvuru belgeleri;

  • a)ikamet izni başvurusu
  • b)Pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi
  • c) 4 adet biyometrik fotoğraf
  • d) Kaldığı süre boyuna yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olduğu dair beyan
  • e)Geçerli sağlık sigortası
  • f) Aktif olarak öğrencilik haklarından faydalanıldığını gösterir nitelikte öğrenci belgesi

İnsani İkamet İzni

İnsani ikamet izni aşağıda belirtilen şartlara sahip yabancı vatandaşların oturma izinlerindeki kriterlere bakılmaksızın bakanlık onayı ile 1 yıllık izni alabilir.
Bu şartlar;

  • Çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda,
  • Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı alındığı halde, yabanıların Türkiye’den çıkışları yaptırılamadığında ya da
  • Türkiye’den ayrılmaları makul veya mümkün görülmediğinde,
  • Yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınmadığında,
  • Uluslararası koruma kanunun 53.ncü, 72.nci ve 77.nci maddelerine göre yapılan işlemlere karşı yargı yoluna başvurulduğunda,
  • Başvuru sahibinin ilk ilta ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye geri gönderilmesi işlemlerinin devamı süresince,
  • Olağanüstü durumlarda düzenlenebilmektedir.

Ayrıca insani ikamet izni başvurusu e-ikamet üzerinden yapılmaz, göç idarelerine yapılır.
İnsani ikamet izni alan yabancı uyruklu vatandaşlar iznin veriliş tarihinden en geç 20 iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmak zorundadır.

Kısa Dönem İkametgah İzni

Ülkemize vize alarak ve vize muafiyeti kapsamında gelen yabancılar, aşağıda bulunan şartları sağlamaları koşuluyla kısa dönem ikamet iznin başvurabilir.

Bu şartlar;

  • Turizm amaçlı gelen yabancılar
  • Türkiye’de taşınmaz malı bulunanlar
  • İş görüşmesi veya ticaret amaçlı gelen yabancılar
  • Hizmet içi eğitim programlarına katılacaklar
  • Tedavi amaçlı gelen yabancılar
  • İnsani sebeplerden gelen yabancılar
  • Yüksek öğrenimi Türkiye’de tamamlayan yabancılar
  • Türkiye’ye araştırma, staj ve kurslara katılacaklar

Kısa dönem ikamet izni için başvuru belgeleri;

  • İkamet izni başvuru Formu
  • Pasaport veya yerine geçen belgenin aslı ve fotokopisi
  • Biyometrik fotoğraf 4 adet
  • Kaldığı süre boyuna yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olduğu dair beyan
  • Geçerli sağlık sigortası
  • Noter onaylı kira sözleşmesi veya misafir olarak kaldığı yer sahibinin noter onaylı taahhütnamesi
  • Kendi ülkesinden doğum belgesi

Uzun Dönem İkametgah İzni

Ülkemizde 8 yıl süreyle kesintisiz ikamet etmiş olan yabancılar, uzun dönem ikametgah iznine başvurabilirler.

Başvuru şartları;

  • Türkiye’de 8 yıl boyunca kesintisiz kalmış olmak
  • Son 3 yıl içinde sosyal yardım almamış olmak
  • Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak
  • Kendisinin veya varsa ailesinin geçimini sağlayacak düzenli gelire sahip olmak
  • Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamak

Uzun dönem ikamet için başvuru belgeleri;

  • a)ikamet izni başvuru formu
  • b)En az 6 ay geçerli pasaport
  • c) 4 adet biyometrik fotoğraf
  • d) Önceki ikamet izin belgelerinin fotokopileri
  • e) Son 3 yılda içerisinde sosyal yardım alınmadığını gösteren belge
  • f) Adli sicil kaydı kendi ülkesinden alınmış
  • g) Geçerli sağlık sigortası
  • h) Adres Kayıt Sistemine kayıtlı olduğunu gösteren belge

İnsan Mağduru İkamet İzni

İnsan ticareti mağduru olan ( kaçırılma, zorlanma, tehdit, aldatma) yabancı uyruklu vatandaşlara bu ikamet iznine başvurabilmektedir. Başvuru yapılabilmesi için insan ticaretine maruz kaldığını ispatlayan belge ve deliller olması halinde insan ticareti mağduru ikamet izni verilmektedir.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 48.inci ve 49.uncu maddelerinde insan ticareti mağduru ikamet izni başvurusu, uzatması, red edilmesi ve iptali ile alakalı konu ve kanunlar düzenlenmiştir.